ردیابی محصول
ردیابی محصول با بچ نامبر، لات نامبر و شماره سریال
ردیابی محصول یعنی بتوانیم مسیر مواد اولیه را از ورود به انبار تا تولید و تحویل محصول دنبال کنیم. بچ نامبر، لات نامبر و شماره سریال در این مسیر چه نقشی دارند؟ در این مقاله، تفاوت کاربرد آن‌ها در TraceFlow را با مثال‌هایی از قطعات، مواد اولیه، محصولات تیراژی و دستگاه‌ها بررسی می‌کنیم.
بچ نامبر، لات نامبر و شماره سریال در TraceFlow چه کاربردی دارند؟
وقتی در سوابق یک محصول به مشکلی برمی‌خوریم، دانستن کد کالا کافی نیست؛ باید بدانیم کدام گروه مواد یا قطعات در ساخت آن مصرف شده است. نرم‌افزار ردیابی محصول زمانی به این پرسش پاسخ می‌دهد که ارتباط بین ورودی انبار و محصول نهایی ثبت شده باشد.
در TraceFlow، این سه شناسه کاربرد یکسانی ندارند. بچ نامبر مربوط به گروه ورودی است؛ لات نامبر و شماره سریال برای شناسایی محصول نهایی استفاده می‌شوند. توضیح‌های این مقاله بر اساس همین شیوه نام‌گذاری در نرم‌افزار است؛ ممکن است در سازمان‌ها یا صنایع دیگر، این اصطلاح‌ها معنای متفاوتی داشته باشند.
مثلاً ممکن است چند گروه از یک قطعه وارد انبار شوند و همه کد کالای یکسانی داشته باشند، اما بچ نامبر هر گروه متفاوت باشد. در زمان تولید باید مشخص شود از کدام بچ ورودی استفاده شده است. این اطلاعات بعداً به لات نامبر محصول تیراژی یا شماره سریال دستگاه ساخته‌شده متصل می‌شود.
- بچ نامبر: شناسه یک گروه ورودی از مواد یا قطعات؛ برای پیگیری منبع تأمین و سوابق همان گروه.
- لات نامبر: شناسه یک گروه از محصول نهایی در تولید تیراژی؛ محصول‌های یک گروه با همین شناسه پیگیری می‌شوند.
- شماره سریال: شناسه اختصاصی هر واحد محصول؛ هر دستگاه یا محصول تکی، شماره سریال خودش را دارد.
نمونه‌های زیر آموزشی هستند و به سوابق واقعی مشتریان اشاره ندارند.
چند مثال برای بچ نامبر؛ گروه مواد یا قطعات ورودی
- گروهی از بردهای الکترونیکی که از یک تأمین‌کننده دریافت و وارد انبار می‌شوند.
- یک گروه پیچ استیل که برای مونتاژ دستگاه‌ها به انبار تحویل داده می‌شود.
- یک محموله گلیسیرین ورودی که قرار است در تولید محصولات آرایشی مصرف شود.
- گروهی از بطری‌های پلاستیکی دریافتی که برای بسته‌بندی محصول خریداری شده‌اند.
چند مثال برای لات نامبر؛ محصول نهایی در تولید تیراژی
- ضدآفتاب‌های تولیدشده در یک نوبت که با یک لات نامبر مشترک پیگیری می‌شوند.
- شامپوهای تولیدشده در یک گروه که لات نامبر همان گروه را دارند.
- یک گروه چسب صنعتی تولیدشده که بسته‌های آن با لات نامبر مشترک شناسایی می‌شوند.
- واشرهای لاستیکی ساخته‌شده در یک گروه تولید که سوابق ساخت آن‌ها با یک لات نامبر دنبال می‌شود.
چند مثال برای شماره سریال؛ شناسایی هر محصول به‌صورت جداگانه
- هر دستگاه تیشوپروسسور، با شماره سریال اختصاصی و سوابق مربوط به همان دستگاه.
- هر دستگاه سانتریفیوژ، با شماره سریالی متفاوت از سایر دستگاه‌های همان مدل.
- هر ترازوی آزمایشگاهی، با شماره سریالی که آن را از ترازوهای مشابه متمایز می‌کند.
- هر پمپ صنعتی، با شماره سریال مستقل برای پیگیری ساخت، تحویل و خدمات همان پمپ.
دو مثال: ردیابی یک دستگاه و یک محصول تیراژی
در مثال اول، تعدادی قطعه با بچ نامبر B-024 وارد انبار می‌شود. بخشی از این قطعات در ساخت دو دستگاه تیشوپروسسور با شماره سریال‌های TP-101 و TP-102 مصرف می‌شود. از روی بچ ورودی می‌توان دستگاه‌های مرتبط را پیدا کرد و از روی سریال هر دستگاه نیز به سوابق مواد و قطعات مصرفی آن برگشت.
در مثال دوم، مواد اولیه برای تولید ضدآفتاب دریافت و هر گروه ورودی با بچ نامبر خودش ثبت می‌شود. ضدآفتاب‌های تولیدشده در یک گروه، لات نامبر مشترکی مانند L-025 دارند. برای پیگیری مواد مصرفی این گروه از محصولات، باید از لات نامبر محصول به بچ نامبرهای ورودی برسیم؛ در این مثال، محصول به‌صورت گروهی پیگیری می‌شود، نه با سریال جداگانه برای هر بسته.
این دو مثال آموزشی و شناسه‌های آن‌ها فرضی هستند و به سوابق مشتریان اشاره ندارند. هدف، نشان‌دادن ارتباط مواد ورودی با محصول نهایی است. اگر درباره کیفیت یک گروه ورودی ابهامی پیش بیاید، گزارش ردیابی مشخص می‌کند کدام محصولات به بررسی نیاز دارند؛ تصمیم نهایی با مسئولان مجاز مجموعه است.
| موضوع | شناسه نمونه | چه چیزی را پیگیری می‌کنیم؟ |
|---|---|---|
| گروه ورودی قطعات | بچ نامبر B-024 | تأمین‌کننده، کنترل ورودی و محل مصرف قطعات |
| هر دستگاه تیشوپروسسور | سریال TP-101 یا TP-102 | مواد و قطعات مصرفی، کنترل‌ها و سوابق همان دستگاه |
| یک گروه ضدآفتاب تولیدشده | لات نامبر L-025 | بچ‌های ورودی مواد مصرفی و کنترل‌های همان گروه محصول |
برای ردیابی درست، چه اطلاعاتی باید ثبت کنیم؟
داشتن بچ نامبر، لات نامبر یا شماره سریال، به‌تنهایی برای ردیابی کافی نیست. باید ارتباط میان آن‌ها هم ثبت شود. مثلاً باید بدانیم از هر بچ ورودی چه مقداری در تولید کدام محصول مصرف شده و نتیجه کنترل کیفیت به کدام گروه ورودی یا محصول مربوط است. اگر این اطلاعات جدا از هم بمانند، پیدا کردن سابقه کامل محصول دشوار می‌شود.
- هنگام دریافت: کد ماده یا قطعه، بچ نامبر گروه ورودی، مقدار، تأمین‌کننده و نتیجه کنترل ورودی.
- هنگام تولید: سفارش تولید، بچ‌های ورودی مصرف‌شده و مقدار مصرف از هر گروه.
- در کنترل کیفیت: شناسه گروه ورودی یا محصول بررسی‌شده، نتیجه کنترل، تاریخ و مسئول ثبت.
- برای محصول نهایی: لات نامبر در تولید تیراژی یا شماره سریال برای هر محصول تکی، همراه با سفارش تولید مربوط به آن.
- هنگام فروش و خدمات: ارتباط محصول تحویل‌شده با مشتری و سوابق فروش و خدمات آن.
چه اشتباه‌هایی ردیابی را ناقص می‌کنند؟
یکی از خطاها این است که هنگام مصرف مواد، فقط نام کالا و مقدار آن ثبت شود و بچ نامبر ورودی مشخص نباشد. خطای دیگر، ثبت نتیجه کنترل بدون اشاره به گروه ورودی، لات محصول یا سریال دستگاه است. اگر در زمان تحویل هم فقط نام مدل محصول ثبت شود، ممکن است بعداً نتوانیم محصول مشخصی را به مشتری آن مرتبط کنیم.
برای بررسی وضعیت مجموعه خود، یک محصول تحویل‌شده را انتخاب کنید. آیا می‌توانید مواد مصرفی، کنترل‌ها و سابقه تحویل آن را پیدا کنید؟ هرجا پاسخ به حافظه افراد یا جست‌وجوی طولانی میان فایل‌ها وابسته است، روش ثبت اطلاعات نیاز به بازبینی دارد. نرم‌افزار به منظم‌شدن این مسیر کمک می‌کند، اما اطلاعات ثبت‌نشده را نمی‌تواند جایگزین کند.
در دموی نرم‌افزار ردیابی چه چیزی را آزمایش کنیم؟
یک نمونه ساده از روش کار خودتان آماده کنید: یک گروه ورودی، مصرف آن در تولید و محصولی که در پایان تحویل داده می‌شود. اگر تولید شما تیراژی است، مثال را با لات نامبر محصول مطرح کنید؛ اگر دستگاه یا محصول تکی می‌سازید، از شماره سریال استفاده کنید. نام‌ها و شناسه‌ها می‌توانند فرضی باشند و نیازی به ارائه اطلاعات محرمانه نیست.
در جلسه معرفی TraceFlow، به‌جای اکتفا به نمای کلی داشبورد، ارتباط همین سوابق را بررسی کنید. گزارش‌ها و تصاویر صفحه ردیابی نیز کمک می‌کنند پیش از جلسه با بخش‌های مرتبط آشنا شوید. این پرسش‌ها را همراه داشته باشید:
- از لات نامبر محصول یا سریال دستگاه، چگونه به بچ‌های ورودی مواد مصرفی می‌رسیم؟
- از یک بچ نامبر ورودی، چگونه محصولات مرتبط را پیدا می‌کنیم؟
- نتیجه کنترل‌ها و سوابق فروش و خدمات در کدام بخش دیده می‌شوند؟
- چه اطلاعاتی را هر واحد باید ثبت کند تا ردیابی محصول کامل بماند؟